شيخ حسين انصاريان
308
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى)
2 - خوبىها را خير مىشناسد و در صورت نداشتن آن ، سفارش به طلب آن مىفرمايد . 3 - مؤمن بايد خود را در موقعيت امتحان قرار دهد تا خود را بشناسد . 4 - در آغاز و پايان حديث به دو صفت يقين و مروّت اشاره دارد ، يقين اساس حكمت نظرى و مروت و مرادنگى مظهر حكمت عملى است . انبياى الهى هر چند داراى مكارم اخلاقى بالايى هستند ولى پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله اكمل و اتم آنها را داشتهاند و انبياى ديگر در پى اجراى همهء آنها در بين امت خود نبودهاند ، در حالى كه رسول اللّه صلى الله عليه و آله مىفرمايد : من براى تحقق مكارم اخلاق در ميان امتم برانگيخته شدهام . « 1 » مكرمتهاى اخلاق ، تماميت كمال صفات اخلاقى است و حضرت ختمى مرتبت براى تكميل آن به رسالت برگزيده شدند ، بنابراين دين اسلام ، آيين اخلاق و مكارم اخلاقى در بين بشر كنونى است . اخلاقيّات در همه انسانها اقتضايى و نسبى است يعنى كمالات و رذايل اخلاقى در وجود انسانها به اندازهء گوناگون در مرتبههاى برتر و پستتر نوسان دارد هر چند خوب شدن كسى كه اقتضاى بدى در او غلبه دارد ، مشكلتر است ؛ زيرا كسى كه در منطقه دور دستى با امكانات اندك به كمال و مقامى برسد و اهميت آن بيشتر است تا شخصى كه در مركز امكانات مادى و معنوى باشد و به جايى برسد . اگر جوانى در فضايى آلوده پر از فحشا و فساد به درجات عالى كمال برسد ، مهمتر است از فرزند فردِ با كمالى كه در محيط مذهبى به مقامى نايل آيد . اكنون نكات بيان شده در اين فراز از دعا را در نُه بند ، شرح و توضيح مىدهيم :
--> ( 1 ) - بحار الأنوار : 68 / 382 ، باب 92 ، ذيل حديث 17 ؛ مستدرك الوسائل : 11 / 187 ، باب 6 ، حديث 12701 .